Hòa thượng Hư Vân

Tổng quan

Đường Mây Trên Đất Hoa được Nguyên Phong dịch từ ấn bản tiếng Anh Empty Cloud của Charles Luk rồi tập hợp từ nhiều bản tiếng Anh khác nhưng vẫn chưa được hoàn chỉnh. Ngay lúc này thì Đại đức Thích Hằng Đạt cũng đang dịch quyển Biên Niên Tự Thuật của Hòa thượng Hư Vân từ bản chữ Hán của Sầm Ngọc Lữ. Nguyên Phong đã xin phép Đại đức Thích Hằng Đạt sử dụng bản dịch này để bổ sung thêm những phần thiếu sót của ấn bản tiếng Anh. 

Đường Mây Trên Đất Hoa là tự thuật của Hòa thượng Hư Vân về cuộc đời hành đạo của ngài trong bối cảnh đất nước Trung Hoa đang bị xâu xé bởi các nước đế quốc và Phật Pháp đang dần mai một. Công phu tu tập và những cố gắng phi thường của ngài đã giúp Phật giáo Trung Quốc lấy lại luồng sinh khí mới, các truyền thống tu tập cổ xưa được khôi phục. Nhờ những nỗ lực cá nhân, ngài chứng đắc hoàn toàn và trở thành một trong những bậc minh sư, một vị thầy tâm linh nổi tiếng ở Trung Quốc.

Mời bạn cùng Fonos điểm qua 3 nội dung chính trong cuốn sách Đường Mây Trên Đất Hoa. 


Nội dung thứ 3: Nối lại mạch nguồn Phật Pháp.

 Hư Vân Hòa thượng được người đời tôn kính, ca tụng như một vị Phật sống, đến trần gian vì hạnh nguyện hóa độ chúng sinh. Suốt cả một đời hành đạo luôn vì Phật Pháp và chúng sinh mà cố gắng, những viên xá lợi sạch trong, tinh khiết mà ngài để lại minh chứng cho đạo đức sâu dày của ngài. Mặc dù thân cận, gặp gỡ nhiều vị cao tăng nhưng nhờ những nỗ lực và hạnh nguyện cá nhân mà ngài chứng đắc hoàn toàn. Hạnh nghiệp tu hành cao vời như núi, chẳng những trên cầu Phật đạo, dưới độ chúng sinh mà ngài còn là người nối lại mạch nguồn Phật Pháp Trung Hoa, khôi phục lại truyền thống cổ xưa trong thời kỳ xuống dốc, chia rẽ tông môn lúc bấy giờ.

Sau khi Liên hội Phật giáo Trung Quốc thành lập, có một số tăng sĩ yêu cầu hủy bỏ kinh Phạm Võng - quyển kinh đệ nhất nói về giới luật của Đại thừa, hủy bỏ luật Tứ Phần, Bá Trượng Thanh Quy, theo đó thì tăng ni được quyền ăn thịt uống rượu, lập gia đình,… Là một người uy tín và được kính trọng trong Hội Phật giáo Trung Quốc, ngài đã quyết liệt phản đối và bác bỏ những điều bại hoại và tổn hại đến sự trang nghiêm của tăng đoàn và giáo Pháp như thế.

Những tự viện đang có ý định bán cho người ngoại quốc, ngài đều xin mua lại. Những ngôi chùa cổ xưa không người kế nhiệm, xuống cấp hư hoại ngài cũng xin địa phương được trùng tu, tôn tạo, kiến thiết trở thành nơi tu hành cho tăng ni và điểm đến tâm linh cho dân chúng thập phương, trưởng dưỡng hạt giống Phật trong mỗi người. Bất chấp mọi khó khăn trở ngại, tình hình chính sự xáo trộn, ngài vẫn một lòng hoằng pháp lợi sinh, cất chùa, xây tháp Tổ, dạy dỗ hàng ngàn tăng chúng và truyền giới cho hàng trăm ngàn người. Mặc dù tuổi cao sức yếu, ngài vẫn ngày đêm cần mẫn thâu nhặt những bản văn sao, thảo kinh mà ngài đã viết từ những thập niên trước để chuẩn bị hiệu đính, biên tập.

Phật Pháp tại Trung Quốc phân ra năm tông phái là Thiền tông, Tịnh Độ tông, Mật tông, Giáo tông và Luật tông, có sự phân chia như vậy là do tùy vào căn cơ của mỗi người mà học theo một phương thức phù hợp. Ngài khuyên khi đã học Phật, dù đi theo tông phái nào thì không nên phân biệt, khen mình chê người vì quy chung lại giáo Pháp của Phật cũng chỉ là một. Người xưa nói: “Dùng phương tiện thì có nhiều pháp môn, nhưng khi trở về cội gốc thì đồng nhau không khác”. Ngài chỉ ra yếu nghĩa căn bản của Phật Pháp là dựa trên ba chữ “Giới – Định – Tuệ”, chánh tâm, chánh niệm, trưởng dưỡng tinh thần đại vô úy, độ nhân độ thế, diệt trừ tham sân si. Ngài cũng là người phục hồi các tông phái thiền cổ xưa, nối lại năm cánh hoa thiền bao gồm Lâm Tế, Tào Động, Pháp Nhãn, Quy Ngưỡng và Vân Môn. Giúp tăng sinh, phật tử biết đến và thực hành theo, lưu giữ những giá trị cốt lõi mà các đại lão hòa thượng khi xưa đã dày công tạo dựng.

Nội dung thứ nhất: Cuộc đời Hòa thượng Hư Vân.

Hòa thượng Hư Vân tên tục là Trai, cư ngụ tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc, thuộc dòng dõi vua Lương Võ Đế. Cha tên là Ngọc Đường, làm quan tại phủ Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến, mẹ là Nhan Thị. Đêm nọ, cả cha và mẹ ngài đều nằm mơ thấy một vị trưởng lão mặc áo xanh, tóc dài, đầu đội tượng Bồ Tát Quán Thế  m cưỡi hổ đến rồi nhảy lên trên giường, sau đó mẹ ngài thọ thai và sinh ra ngài năm 1840. Sau khi sinh, bà qua đời, từ đó ngài được kế mẫu là Vương Thị chăm sóc. 

Từ nhỏ, ngài đã không ăn thịt, chuyên tâm nghiên cứu Kinh Phật từ thuở 13. Năm 19 tuổi, ngài quyết chí ly dục, trốn nhà đến núi Cổ Sơn thọ giới cụ túc với Hòa thượng Diệu Liên. Năm 23 tuổi, ngài nhập chúng Cổ Sơn trong hơn 4 năm, sau đó một mình lên hang động trên núi tu hành khổ hạnh ròng rã suốt 3 năm, đói ăn đọt tùng, lá dại, khát uống nước suối nước sương. Gặp được Pháp sư Dung Cảnh thẳng thắn chỉ rõ thiếu sót trên con đường tu tập, tâm ngài được khai mở: “Trên cầu Phật đạo, dưới độ chúng sanh, tự độ cho mình, sau độ cho người, tu đạo xuất thế gian mà không rời thế gian pháp”. Năm 36 tuổi, ngài hạ sơn, hành trình chu du học đạo, hoằng pháp độ sanh bắt đầu từ đây. 

Năm ngài 43 tuổi, phát nguyện và thực hành tam bộ nhất bái từ am Pháp Hoa núi Phổ Đà (đông nam Trung Quốc) đến núi Ngũ Đài (đông bắc Trung Quốc) để báo ân sinh thành dưỡng dục của cha mẹ. Trong suốt 3 năm bái hương ba bước một lạy, trừ những lúc gió sương, bệnh hoạn cản trở, ngài luôn nhất tâm chánh niệm, càng gặp khổ bao nhiêu tâm càng an lạc bấy nhiêu. Năm 46 tuổi, ngài bắt đầu thân hành vạn lý, đơn độc hành bộ qua nhiều nơi ở Trung Quốc và các nước lân cận, từ Tây Tạng, Bhutan, Bengal, đến Sri Lanka, Miến Điện, đi đến đâu là chiêm bái Phật đài, thánh tích đến đó, thanh thản an nhàn, an nhiên tự tại. Lúc 51 tuổi, trong lúc tọa thiền, tâm ngài chợt bừng sáng, thấy rõ mọi sự vật trong đêm giống như ban ngày. Năm 56 tuổi, ngài đến chùa A Dục Vương (tỉnh Chiết Giang) lễ xá lợi Phật và phát nguyện đốt ngón tay cúng Phật để hồi hướng cầu siêu cho mẹ.

Năm ngài được 61 tuổi, thời điểm này triều đình gặp binh biến, ngài theo đoàn hộ giá Hoàng đế đến Sơn Tây, sau khi lập đàn tràng pháp hội tiêu tai giải nạn tại chùa Ngọa Long, ngài lặng lẽ lên núi Chung Nam kết am tu hành và đổi tên hiệu là Hư Vân. Năm 1904, Hòa thượng Hư Vân 64 tuổi, ngài trùng tu am Bồn Vu ở núi Kê Túc làm chùa, dạy dỗ tăng chúng miền này tu học, khôi phục lại đạo tràng của Tổ Ca Diếp. 

Năm 1906-1907, quan lại địa phương niêm phong tài sản tự viện, tịch thu đất đai ruộng nương của chùa. Trước sự đàn áp Phật giáo của chính quyền, ngài cùng với ngài Kỳ Thiền và các đại biểu Phật giáo trong nước đến Bắc Kinh dâng thư thỉnh nguyện lên Hoàng đế, mong Hoàng đế ra sắc dụ để chấm dứt việc này. Sau khi được Hoàng đế chiếu dụ thì việc này chấm dứt. Hòa thượng Hư Vân cũng xin cung thỉnh Bộ Đại Tạng Kinh về núi Kê Túc, am Bồn Vu, chùa Ngưỡng Dương (nơi ngài trụ trì) để phụng thờ, sùng hưng Phật Pháp. Chiếu dụ được phê chuẩn, am Bồn Vu, chùa Ngưỡng Dương được ban tặng đổi hiệu là Hộ Quốc Chúc Thánh Thiền Tự và ban cho Bộ Đại Tạng Kinh; ban hiệu cho Đại sư trụ trì Hư Vân là Đại sư Phật Từ Hồng Pháp, phụng chỉ trở về núi truyền giới, hộ trì quốc gia. Năm đó Hòa thượng Hư Vân 68 tuổi. Hộ Quốc Chúc Thánh Thiền Tự là ngôi chùa đầu tiên ngài trụ trì, kế đến ngài kiến lập chùa Nhân Thắng ở Côn Minh; chùa Lâu Thiền, chùa Tùng ở tỉnh Vân Nam, núi Bích Kê. Ngài đi đến đâu thuyết pháp là dân chúng theo quy y Tam Bảo đến đó, từ dân thường đến quan thân sĩ thứ, quốc vương, ai ai cũng tôn kính, tín tâm trước sự tôn nghiêm và đức hạnh của ngài.

Hoằng pháp trong thời bình đã khó, hoằng pháp trong giai đoạn chiến tranh lại càng gian khổ hơn. Hư Vân trên con đường hoằng pháp độ sinh đã trải qua không biết bao nhiêu khó khăn, bị bắt bớ, đánh đập, tra tấn đến chết đi sống lại, nhưng ngài vẫn một lòng vì đạo, không thoái lui trước những nghịch duyên xảy đến với mình. Năm ngài 112 tuổi, sức khỏe suy kém nhiều. Ngày 20 tháng 2, hơn một trăm công an đến bao vây chùa, bắt bớ vô cớ. Chúng đánh đập 26 vị tăng và nhốt Hư Vân vào một căn phòng riêng, không cho ăn uống và tra tấn ngài suốt nhiều ngày liền. Mặc dù đau đớn, ngài vẫn một lòng niệm Phật, nhập định ngay lúc gậy sắt bủa xuống thân ngài tới tấp. Năm 120 tuổi, tuổi già sức yếu, ngài lâm bệnh. Ngày 13 tháng 10 năm 1959, ngài thị tịch trong thế nằm kiết già. Trong ngày 19, làm lễ trà tỳ, có một mùi hương lạ bay khắp núi, hỏa táng xong, một làn khói trắng bay thẳng lên trời, trong tro cốt của ngài thâu lượm được hơn một trăm hạt xá lợi ngũ sắc tinh khiết, sạch trong.


Nội dung thứ 2: Những hiện tượng huyền vi trong cuộc đời Hòa thượng Hư Vân.

Trong suốt quãng đời tu tập và hành đạo của Hòa thượng Hư Vân, có rất nhiều điều huyền vi xảy đến, được ngài và đông đảo chư tăng, đại chúng chứng kiến. Nổi bật phải kể đến sự quy y Phật Pháp của các loài vật, vị thần khi gặp ngài. Đó là sự kiện con bò ở huyện Đằng Xung chạy đến, quỳ xuống lạy ngài; rồi sau này còn có cả hổ, gà, chim, ngỗng,… cũng lần lượt được ngài thọ giới quy y Tam Bảo. Kỳ lạ nhất là việc trong kỳ truyền giới năm ngài 103 tuổi, có một vị hành giả đến cầu thọ giới Tỳ Kheo, sau khi được thọ giới thì vài hôm sau không thấy vị đó đâu hết. Đêm đến, Hòa thượng Hư Vân nằm mộng thì thấy vị kia đến xin lại giới điệp (tức giấy chứng minh do nhà nước cấp cho những người xuất gia). Vị này thú nhận mình chính là thần cổ thụ phía sau chùa, hằng ngày nghe lời kinh tiếng kệ và cảm niệm đức hạnh của Hư Vân mà phát tâm xuất gia. Hay trong kỳ truyền giới ở Cổ Sơn, có một ông lão tóc trắng như tuyết, dung mạo thanh cao đi vào thất, quỳ xuống xin cầu giới, sau khi được Hư Vân truyền giới, cấp giới điệp thì không thấy tung tích ông lão đâu cả. Vị tăng tên Diệu Tông trong lúc đi ngang qua am thờ Long Vương thì thấy bức tượng Long Vương ngồi trang nghiêm bên trong am, trông rất giống ông lão, bèn đến xem thì thấy trong tay tượng thần có cầm tờ giới điệp.

Vì là một người đạo hạnh cao dày, Hư Vân đi đến đâu cũng có những hiện tượng lạ. Khi đến điện thờ tôn tượng Tôn giả Ca Diếp ở miếu Đại Vương, lúc ngài đang dâng hương lễ bái thì tự nhiên có ba tiếng đại hồng chung vang lên, tương truyền nơi đây hễ mỗi lần có thánh nhân đến thì đều nghe thấy tiếng chuông trống, mõ khánh. Người dân nói rằng, họ đã từng nghe có tiếng khánh, mỏ nhưng chưa từng nghe tiếng đại hồng chung. Hay khi ngài qua chùa Cao Đỉnh, núi Thủy Mục, hương hoa lan từ đâu tỏa mùi thơm ngát. Một vị tăng đến và nói với ngài: “Trong tài liệu của chùa có viết rằng núi này có vị thần hoa lan vô hình dạng, nếu có cao tăng đến thì phóng tỏa hương thơm. Nay mùi hoa lan bay khắp núi, chắc là do đạo đức của Thượng tọa cảm hóa nên vậy”. Lại thêm những lần mở kỳ truyền giới, giảng kinh, khai thiền thất, cây cỏ khô héo bỗng nhiên đâm chồi nảy lộc, từ những cây mai khô cho đến cây cổ thụ… tất cả dường như hân hoan, chào đón ánh sáng Phật Pháp nơi ngài Hư Vân.

Khi tỉnh Vân Nam gặp hạn hán trong 2 năm liền, đô đốc Đường Kế Nghiêu thỉnh ngài lập đàn tràng cầu mưa, trong 3 ngày thì trời đổ mưa to. Lại lúc bệnh bạch hầu đang tràn lan, người ta bảo nhau rằng “nếu trời đổ tuyết thì bệnh bạch hầu sẽ hết”. Một lần nữa, Hư Vân lập đàn tràng, tụng kinh lễ sám, ngày hôm sau thì tuyết rơi dày cả thước mặc dù trời đang dần chuyển sang hè, bệnh bạch hầu đột nhiên cũng chấm dứt. Ai ai cũng đều tán thán Phật Pháp và ân đức của Hư Vân.


Lời kết từ Fonos

Bạn vừa nghe xong tóm tắt sách Đường Mây Trên Đất Hoa – một biên niên tự thuật của Hòa thượng Hư Vân. 

Cuộc đời tu học và hoằng dương Phật Pháp của ngài rất đáng khâm phục. Hiếu đạo, thanh tịnh, nhẫn nhục, từ bi, hỉ xả,… tất cả hội tụ trong một con người vị Pháp quên thân. Ngài là một trong những vị danh sư đức cao vọng trọng tại Trung Quốc và cũng là một bậc giác ngộ chứng đắc được ánh sáng Phật Pháp. 

Cảm ơn bạn đã lắng nghe tóm tắt sách Đường Mây Trên Đất Hoa. Hãy thường xuyên truy cập vào Fonos để đón nghe những nội dung âm thanh độc quyền được cập nhật liên tục, bạn nhé!


Đường Mây Trên Đất Hoa kể về cuộc đời tu tập, hành đạo của Hòa thượng Hư Vân trong suốt 120 năm tại thế. Đây được xem như tấm bản đồ chỉ dẫn cho những người muốn tu tập, chứa đựng những giá trị về Phật học lẫn giá trị sử liệu Trung Hoa.

Hòa thượng Hư Vân

Giới Thiệu

Tóm tắt sách (1)

Đường Mây Trên Đất Hoa